We zijn het bed aan het opmaken. Het is altijd een heel werk om zo\u2019n dekbed goed in het overtrek te krijgen, maar het is tegenwoordig nog een stuk moeilijker omdat Hanneke haar elleboog heeft gebroken en haar linkerarm bijna niet kan gebruiken. We kwekken wat af terwijl we zo bezig zijn. En dan zegt zij opeens: \u2018Wat weet jij toch veel. Waar heb jij dat geleerd?\u2019 Kijk, dat hoort deze man graag van zijn vrouw. \u2018De universiteit van het leven,\u2019 zeg ik. Het is een geintje. Een geintje met een geschiedenis. Haar geschiedenis en mijn geschiedenis.
\nZij is altijd heel slim geweest. Een klas overgeslagen. Gymnasium Beta, eindexamen met een 10 voor analytische meetkunde. Cum laude afgestudeerd sociale psychologie. Gaandeweg de weg van het hoofd verbonden met de weg van het hart. Maar toch, ze had haar diploma\u2019s, papieren, tastbare resultaten.
\nIn de voortdurende competitie tussen ons, speels en minder speels, plaagde zij mij regelmatig: \u2018Ja, jij hebt je school niet afgemaakt.\u2019 En dat was waar, hoezeer ik daar ook de goede kant van probeerde te belichten. Ik ben in de zesde van het gymnasium van school gestuurd, een paar maanden voor het eindexamen, omdat ik mij voornamelijk met po\u00ebzie en politieke actie bezighield en conflicten niet schuwde. Ik ben toen meteen het huis uit gegaan, de vrijheid in, zoals ik het toen zag. Ik ging werken voor koppelbazen, in de haven van Rotterdam, in garages, in de bouw. Ik verhuisde naar Amsterdam, ging daar ook in de haven werken, een tijdlang verkocht ik deur aan deur wafels door het hele land en bij tijd en wijle was ik scheepsmeter tijdens de campagnes in de suikerfabriek in Halfweg.
\nIk zag dat toen niet als een opleiding. Absoluut niet. Meer als een strijd om het bestaan. Ik wilde vrij blijven, blijven schrijven, en moest toch geld verdienen. Dan graag zo los mogelijk, zoveel mogelijk buiten, met losse mensen, zodat ik vrij kon blijven denken. Dat vrij blijven denken lukte echter na enige tijd niet meer, want ik werd langzaam maar zeker overweldigd door wanhoop. Mijn creativiteit droogde op en ik zag er geen gat meer in. Ik ging steeds meer middelen gebruiken en werd angstig en depressief. Een patroon dat kenmerkend was voor voor veel van mijn leeftijdsgenoten. Ik had toen het grote geluk dat de broer van mijn vader zich over mij ontfermde en ervoor zorgde dat ik onder behandeling kwam van een psychiater, die, dubbel geluk, mij niet met antidepressiva etc. probeerde te behandelen, maar zich tegenover mij stelde en mij eigenlijk in de leer nam.
\nDe therapie sloeg aan. Ik zag het licht en begon van alles te ondernemen. En toen, een paar jaar later, toen ik mijn draai had gevonden, bleek dat al dat werken in de haven en langs de deur, te midden van het uitschot van de maatschappij, toch een fantastische leerschool was geweest. Toen mijn vrienden aan de universiteit waren afgestudeerd, bleek ik ook afgestudeerd te zijn, via een volkomen andere route. Zij vonden een baan die in het verlengde van hun studie lag en ook ik vond een baan, die toch ook in het verlengde van mijn studie lag. Ik werd schrijver en leraar. Ik bleef zelfstandig, want de vrijheid bleef mij te lief, maar ik ging wel samenwerken met anderen, in allerlei verbanden. En ik bekwaamde mij samen met anderen. In zo\u2019n verband, kwam ik ook mijn latere vrouw Hanneke tegen. Mijn doctorandus, mijn geliefde, al meer dan 40 jaar, die net zoals ik de universiteit van het leven heeft doorlopen en met wie ik nu een bed sta op te maken.<\/p>\n
*<\/p>\n
Als ik dat zo schrijf, lijkt het alsof dit inderdaad mijn verleden is. Het een komt netjes uit het ander voort. Het is een keten van gebeurtenissen. Van school gestuurd, omdat\u2026 bij koppelbazen gaan werken, want\u2026 doodgelopen, doordat\u2026 gered, door\u2026 de juiste therapie gevonden en dus\u2026 Enzovoort. Als ik het zo beschouw, denk ik: ik ben dan misschien niet een gevolg<\/em> van het verleden, ik ben toch in ieder geval wel een vervolg<\/em> van het verleden. Misschien niet. Misschien wel.<\/p>\n Misschien is mijn verleden een projectie van mijn huidige staat van zijn, gekleurd door mijn huidige emotionele toestand, mijn huidige pech en geluk. Opent de tijd zich steeds weer voor Dat Andere? Of is de tijd een smalle gang waar de dingen zich vastzetten tot zekerheden omtrent gisteren en morgen, omtrent ik en de ander? Zodat de tijd zich steeds meer sluit voor Dat Andere. (wordt vervolgd<\/em>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" We zijn het bed aan het opmaken. Het is altijd een heel werk om zo\u2019n dekbed goed in het overtrek te krijgen, maar het is tegenwoordig nog een stuk moeilijker omdat Hanneke haar elleboog heeft gebroken en haar linkerarm bijna…<\/span><\/p>\n
\nMaar dit wat ik hier beschrijf is natuurlijk niet mijn verleden. Het is het verhaal van mijn verleden. Verteld vanuit nu, opgebouwd uit modules, die ik al ken en die klaarliggen in mijn geheugen (als het inderdaad mijn geheugen is, want ik weet echt niet zeker of al die motieven werkelijk dateren van toen \u2013 ik heb het verhaal al zo vaak verteld, het is heel goed mogelijk dat ik aan het hineininterpretieren ben).
\nHet is een story. Een creatie. Ik vind het plezierig om te vertellen. Het is een succesverhaal. Altijd leuk. Maar is dat nu mijn verleden?
\nMorgen breek ik mijn been, verlies ik al mijn geld, wil mijn vrouw niets meer met mij te maken hebben en ontdek ik dat die geweldige psychiater een oplichter was, die vrouw en kinderen mishandelde. Oh ja, en mijn oudste dochter verbreekt het contact met mij omdat ik haar als kind nooit heb begrepen \u2013 dat durft zij mij nu pas na jaren van therapie te vertellen. Beschrijf ik mijn verleden dan nog wel net zo?<\/p>\n
\nMisschien is mijn verleden het stempel dat ik op alles druk dat zich nu aandient.
\nMisschien is wat ik mijn verleden noem een stansmachine die steeds dezelfde figuren slaat uit het frisse weefsel van vandaag.
\nEn misschien is mijn verleden aanloop tot nu, leverancier van idee\u00ebn, van mogelijkheden, van ervaringen waarvan ik nu in alle vrijheid gebruik kan maken.
\nHet zal blijken.
\nMoment na moment.<\/p>\n
\nVoor vergeving. Voor verwondering. Voor het spel van ervaring. Voor aandacht. Voor ontdekking. Voor liefde. Voor samen een bed opmaken.<\/p>\n
\nZodat eerst aan voorwaarden voldaan moet worden. Voorwaarde op voorwaarde. Voordat de wrok kan oplossen. En de schuld. De afhankelijkheid. De ellendige cirkelgang. Waarin ik bewijs dat ik. Dat jij. Zodat. Zodat.<\/p>\n