Ik kwam zojuist terug van de stomerij met een paar kledingstukken van Hanneke. Ik liep de trap op, zij stond boven al op mij te wachten en zei: \u2018Jij doet een bedoeling.\u2019
\nZo is het. Ik ben de bedoelingdoener in onze kleine gemeenschap. Ik regel bank- en belastingzaken, maak afspraken, doe boodschappen, houd er rekening mee dat het over een paar dagen Pinksteren is, doe de was zodat we schone kleren hebben, enzovoort. Bedoeling na bedoeling.
\nHet gedeelte van het brein dat planmatig voortbewegen door ruimte en tijd regelt is bij Hanneke weggebrand. Bij mij zijn de daartoe benodigde hersencellen er gelukkig nog wel, zodat ik die functie kan vervullen voor ons beiden. Ik kan plannen maken, ik kan evalueren, diagnoses stellen, dossiers aanvullen en al dat soort nuttige zaken verrichten in deze wereld van ruimte en tijd.
\nDaarin vervul ik een functie voor ons beiden. En het wordt mij steeds meer duidelijk dat dit inderdaad een functie is en niet de kern van de zaak. Een functie zowel voor Hanneke als voor mijzelf.
\nDe bedoelingdoener staat dus niet in het middelpunt. De bedoelingdoener is dienstbaar. Als hij zijn plaats niet weet en de dienst wil uitmaken, wordt hij een remmende factor en verduistert hij het licht.<\/p>\n
Als je een wijnglas te hoog vasthoudt, kan je er niet lekker mee klinken.
\nZo is het ook met mensen. Als we te hoog in ons lichaam zitten, kunnen we niet klinken met een ander, want dan zijn we voortdurend bezig met hoofd-zaken. Dan zijn we niet hier en niet nu, maar gericht op straks en op gisteren. Dat kunnen allemaal nuttige zaken zijn, maar wanneer we ons bestaan voornamelijk op gisteren en morgen baseren, ontstaat er een gedrevenheid en een kokervisie die het onmogelijk maken om aandachtig hier aanwezig te zijn.
\nAls je niet hier bent, in dit moment, kan je niet lekker klinken met een ander. Jouw diepste trilling kan dan niet raken aan de diepste trilling van de ander. Er komt een zwaarte \u2013 de zwaarte van overzicht willen houden, koste wat het kost willen begrijpen en willen presteren. Het meest natuurlijke, open en ontspannen zijn, kan dan niet plaatsvinden.<\/p>\n
Juist hiermee worden wij, de bezitters van intacte voorhoofdsbreinen, geconfronteerd wanneer iemand dicht bij ons, een geliefde, een familielid, blijkt te lijden aan de ziekte van Alzheimer. En wanneer de ziekte verder voortschrijdt, zoals eigen is aan deze ongeneeslijke kwaal, kan deze confrontatie schrijnende vormen aannemen. Wanneer er geen ori\u00ebntatie in ruimte en tijd meer is, wanneer er bijna geen kort geheugen meer is zodat je een gesprek niet goed kunt voortzetten, wanneer er niet kan worden teruggegrepen op het nieuws van de dag, wanneer de woorden wegvallen en de aftakeling zichtbaar wordt. Wat kan je dan nog doen met elkaar als je niet meer dezelfde herinneringen hebt, dezelfde dagelijkse vragen moet oplossen, dezelfde hobby\u2019s hebt en daar ook nog eens niet goed met elkaar over kunt praten? Wat kan je nog met elkaar doen wanneer je denkvermogen niet meer op elkaar is afgestemd?
\nAls je eerlijk bent, slaan de vragen dan ook terug op jezelf: kan ik eigenlijk wel stil zijn? Weet ik nog wel hoe het is om hier te zijn, zonder meer? En nog meer confronterend: durf ik het aan mij te laten doorklinken door de grondtoon, diep in mij, waar ik verbonden ben met het universele? Durf ik het aan open te staan voor de grondtoon van de ander, voorbij de begrippen en de woorden? Durf ik het nog wel aan niets te laten gebeuren?<\/p>\n
Ja echt, durf ik het aan?
\nNiet op mijn telefoontje kijken, de verveling laten komen, en er gewoon zijn, terwijl er niets doelmatigs gebeurt en ik de situatie niet naar mijn hand kan zetten? Zonder resultaat zijn.
\nDurf ik het aan dit lotsgegeven te zien als het voor mij nood-zakelijke? Niet als iets wat ik moet uithouden, maar als mijn meditatiethema.<\/p>\n
Terwijl ik dit schrijf, begrijp ik dat er mensen waren die zich van ons terugtrokken toen ze hoorden dat Hanneke alzheimer had. Ik vond dat toen heel naar, onverwacht pijnlijk, juist ook omdat het zo verholen gebeurde. Ze zeiden niet dat ze het niet aankonden of dat ze dit niet met ons wilden aangaan \u2013 ze trokken zich ruggelings terug. We hoorden steeds minder van hen, en toen niets meer. Omdat het niet vanzelfsprekend is dat een ander dit met je wil aangaan, is het een wonder wanneer mensen juist dichterbij komen en praktisch meeleven. Hanneke en ik hebben dit de afgelopen jaren vele malen mogen beleven. Wij zijn daar heel dankbaar voor. Wat een hulp! Wat een zegen! Laten we daarop klinken. LeChaim! Op het leven!<\/p>\n <\/p>\n
\nIk heb daar nu meer begrip voor, want er wordt iets heel fundamenteels van je gevraagd. En als dat niet de bedoeling was, als je het gewoon goed met elkaar wilt hebben, is zo\u2019n ziekte een flinke streep door de rekening. En hoe zeg je dat? Je weet het misschien zelf niet, het wordt pas geleidelijk aan duidelijk.
\nZo\u2019n schokkende lotswending is ook een examen \u2013 van de ene kant uit gezien een eindexamen, van de andere kant uit een toelatingsexamen \u2013 en het is maar de vraag of je met elkaar de volgende ronde wilt ingaan. Je moet wel diep verbonden zijn in dat punt van wederzijdse trilling om dit met elkaar te kunnen blijven aangaan.[i]<\/a>
\nZo gaat het.<\/p>\n
\nHet is altijd weer een wonder wanneer de liefde blijkt te kloppen in de dagelijkse praktijk. Het stemt tot dankbaarheid \u2013 vindt ook deze bedoelingdoener.<\/p>\n