Zo\u2019n 10 jaar geleden, een jaar voordat bij Hanneke de diagnose alzheimer werd gesteld, droomde ik dat er een atoombom ontplofte. Hanneke en ik stonden buiten in het open veld. Eerst leek het ver weg te gebeuren. Ik zag de paddenstoelachtige wolk aan de horizon oprijzen. Toen drong tot mij door dat het veel dichterbij was dan ik had aangenomen. Ik dacht nog even dat het misschien meeviel, dat het een kleine bom was, maar toen een hete wind opstak en de zon werd verduisterd, wist ik wel beter. Dikke flarden as woeien ons tegemoet. Het was duidelijk: er was geen ontkomen aan. Ik zei tegen Hanneke: \u2018Kom maar hier, mijn liefje. Nu gaan wij sterven.\u2019 Wij gingen op de grond liggen en ik sloeg mijn armen om haar heen. Rustig. Constaterend. Verdrietig. Vooral teder. Wij waren niet bang. Het moment was gekomen.<\/p>\n
De catastrofe werd aangekondigd en werd werkelijkheid. We wisten toen nog niet wat er te gebeuren stond. Een vriend schreef: \u2018Misschien is het een voorspellende droom, waarin een ramp van wereldformaat wordt aangekondigd.\u2019 Maar zo voelde het niet. Het was zo persoonlijk, zo typisch iets van Hanneke en mij. Het betrof niet de<\/em> wereld, maar onze<\/em> wereld. En ik wist ook meteen dat het niet een voorspellende droom was, maar een voorzeggende droom, een droom over iets naars dat nu al in de kiem aanwezig was. Onze dochter Anna Myrte en ik hebben samen een boek over dromen geschreven, getiteld Het droomjuweel<\/em>. In dat boek vergelijken we voorzeggende dromen met een automonteur die tegen je zegt: \u201cJe krijgt onherroepelijk een klapband als je daarmee doorrijdt\u201d. Die monteur ziet wat jij niet ziet, maar hij is niet helderziend. Hij ziet vanuit zijn kennis en ervaring consequenties van de huidige situatie die jij vanuit jouw gesteldheid niet ziet. Hij kan makkelijk objectief blijven omdat het zijn auto niet is \u2013 hij hoeft de rekening niet te betalen en hij heeft er geen baat bij om een reparatie uit te stellen. Behalve een voorzeggende droom, is het ook een droom die hulp biedt \u2013 Hulp met een hoofdletter. Niet de hulp van een externe oplossing, maar existenti\u00eble hulp. Aan de situatie zelf is niets te veranderen, er is geen vluchtmogelijkheid, geen redding van buitenaf, maar toch, zo toont de droom, is er de mogelijkheid van een happy ending. Er werd mij in de droom de mogelijkheid geboden, als in een generale repetitie, om te beleven wat het meest bij mij past in de totaal onmogelijke situatie van dit lotsgebeuren. En dat gevoel, dat besef, ben ik nooit vergeten en is mij tot leidraad geweest in de jaren daarna, toen \u2018de zon werd verduisterd en dikke flarden as ons tegemoet woeien\u2019. (wordt vervolgd<\/em>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zo\u2019n 10 jaar geleden, een jaar voordat bij Hanneke de diagnose alzheimer werd gesteld, droomde ik dat er een atoombom ontplofte. Hanneke en ik stonden buiten in het open veld. Eerst leek het ver weg te gebeuren. Ik zag de…<\/span><\/p>\n
\nToen ik een half jaar later met Hanneke naar de huisarts ging, omdat ze steeds vaker verdwaalde, wist ik het eigenlijk al. En toen de huisarts zei, dat er niets aan de hand was, moest ik aan de droom denken en zei ik na enige bedenktijd (ik moest mij, net als in de droom, losmaken van de geruststellende stem) dat ik toch wilde dat het verder zou worden onderzocht.<\/p>\n
\nZo\u2019n monteur hebben we allemaal in ons. Het is het ene oog in ons dat ziet wat wij met onze twee gewoonte-ogen niet kunnen zien en vaak ook niet willen zien. Het oog van het werkelijkheidsbesef, dat blijft kijken, ook wanneer het ongewenste verschijnt. En deze monteur brengt bij voorkeur \u2019s nachts in onze dromen verslag uit, wanneer we in de ontspanning van de slaap wat minder op onze hoede zijn.<\/p>\n
\nEr zijn vele manieren waarop je kunt reageren op een dergelijke catastrofe. Je kunt verstenen, als de vrouw van Lot die omkijkt naar haar wereld die in vlammen opgaat, je kunt vloekend en tierend ten onder gaan, je kunt wegzakken in doffe triestheid en je nors isoleren van iedereen om je heen, iedere persoonlijkheid heeft wel een reactiemogelijkheid waar hij al een leven lang op geoefend heeft.
\nNiets menselijks is mij vreemd, die reacties zouden ook de mijne kunnen zijn, maar in de droom beleef ik iets heel anders. Ik beleef licht, liefde, nabijheid, verbondenheid. Al die emotionele afweerreacties ervaar ik niet, wanneer ik eenmaal de ernst van de situatie heb beseft. Ik ervaar hoe ik ten diepste kan zijn in deze uitzichtloze situatie, dat ik eigenlijk zo ben, en dat ik wanneer ik zo ben volledig in mijn element ben, ja zelfs volstrekt gelukkig.
\nDat noem ik Hulp met een hoofdletter.<\/p>\n
\nNatuurlijk vergat ik. Maar het besef omarmde het vergeten. Vloekend, versteend lag ik in de armen van de liefde. En daarin, in dat besef, in wat mij het liefst is, loste het vergeten weer op. Steeds weer het smelten van alle hardheid, want de actualiteit van het besef is sterker. Al dat andere is oude koek.<\/p>\n