{"id":3600,"date":"2022-03-13T09:42:31","date_gmt":"2022-03-13T08:42:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/?p=3600"},"modified":"2022-03-13T09:46:32","modified_gmt":"2022-03-13T08:46:32","slug":"naamloze-werkelijkheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/naamloze-werkelijkheid\/","title":{"rendered":"Naamloze werkelijkheid"},"content":{"rendered":"

Het is raar maar waar, mensen zijn soms boos op mij omdat ik in al mijn ernst zo licht van aard ben. Vooral dat ik de alzheimer van mijn vrouw niet alleen als een ramp beleef, maar ook als een mogelijkheid tot liefdevolle uitwisseling, als een ontdekkingsreis zelfs, schiet bij sommigen in het verkeerde keelgat. Het lijkt alsof ik een fatsoensgrens overschrijd wanneer ik te kennen geef dat we het goed hebben en in liefde leven.
\nIk vermoed dat hierbij ook bezorgdheid een rol speelt, vooral bij hen die mij langer kennen. Bezorgdheid dat ik te veel hooi op mijn vork neem en niet overzie hoe zwaar het nog kan worden. Regelmatig word ik gewaarschuwd dat mij nog veel ergere dingen te wachten staan en dat het maar de vraag is of ik over een tijdje nog zo opgewekt ben. Met \u2018die nog veel ergere dingen\u2019 doelt men op de verergering van de toestand van Hanneke, op nachtelijk spoken, op incontinentie en algehele onbereikbaarheid \u2013 een eindtijd dus waarin illusies geen stand houden. Heb ik met andere woorden wel voldoende oog voor de werkelijkheid?
\nIk moet daarbij denken aan de uitspraak van de Amerikaanse schrijver Philip Dick: Wat is werkelijkheid? <\/em>Werkelijkheid is datgene wat niet verdwijnt als je ophoudt erin te geloven. <\/em><\/p>\n

Ik kan iedereen geruststellen, want ook ik weet absoluut niet of ik wel bestand ben tegen de verschrikkingen van het leven en in het bijzonder van het leven met iemand die steeds verder aftakelt. Ik ken de horrormovies, ze worden niet meer geprolongeerd, maar ze hebben wel in mijn theater gedraaid. En ik weet ook buiten alle voorstellingen om niet of ik het uithoud met mijn vrouw als zij steeds minder lijkt op de vrouw met wie ik zo lang verbonden ben geweest en steeds meer wordt tot een in zichzelf verzonken wezen.
\nIk weet het niet. Daarmee is het wel gezegd. Ik weet het niet. We zullen het zien. Ik heb geen houvast. Ik richt mij niet naar prognoses en voorschriften. Statistieken zijn mij ook niet tot richtlijn, die zijn misschien handig als je tienduizend vrouwen hebt, maar ik heb er maar eentje. Het is ontdekken in de dagelijkse praktijk en wat ik ontdek lijkt vaak niet op wat ik dacht.
\nIk verwacht van niemand dat hij of zij de donkere paden van het noodlot jubelend begaat, dat doe ik zelf ook niet, maar ik moet zeggen dat het leven veel minder zwart-wit is dan ik kan bedenken, en ook veel mooier. Er is een glimlach waar ik die niet verwachtte, een draad van licht waaraan mijn herinneringen, mijn ontmoetingen, ook mijn donkerste dagen zijn geregen. Ik kan het niet ontkennen. Ik hoef er niets voor te doen. Sterker nog: ik kan er niets voor doen, behalve misschien het zien en beamen.<\/p>\n

Ik vind dat ik geluk heb gehad en ik zou niet weten waaraan ik dat te danken heb. Het is geen prestatie, geen verdienste. Ik heb geluk met het licht dat mij steeds weer vervult en met mijn uiteindelijk (want als kind en jonge man leed ik, en dus vooral mijn omgeving, aan een ernstig tekort aan frustratietolerantie) toch geduldige aard. En ook al ben ik regelmatig aan het eind van mijn Latijn, toch vind ik dat ik het ongelooflijk makkelijk heb in verhouding tot het lijden van veel mensen, mensen die gekweld worden door verschrikkelijke herinneringen, verbitterde mensen, eenzame mensen, het lijden van hele volksstammen, bij voorbeeld nu van de bewoners van Oekra\u00efne.<\/p>\n

Het is eigenlijk zo gewoon. Ik heb een vrouw die in langzaam tempo doormaakt wat wij mensen nu eenmaal doormaken: een fysieke en psychische aftakeling die tot de dood lijdt. En ik heb daarbij de enorme mazzel dat zij een nuchtere en goedgemutste vrouw is, die zelfs in haar klagen nog kan lachen, niet altijd maar wel vaak.
\nWe kijken elkaar aan, we houden van elkaar, we verliezen elkaar, dat doet pijn, we vinden elkaar weer, en in dat alles blijven we het leven herkennen, de waarheid van het leven waarvan we zoveel houden. Niet de hele tijd, maar toch steeds weer. Het is een liefdesverhaal. We houden van elkaar en met elkaar van het leven.
\nOp liefdesverhalen kan je je niet beroepen, daar komen geen wetten en voorschriften uit voort.<\/p>\n

Ik lees bij Buber over Rabbi Sussja van Hanipol (Hannopil, inderdaad Oekra\u00efne):
\nToen rabbi Smjelke en zijn broer bij de maggid van Mezritz waren gekomen, brachten zij dit naar voren: \u2018Onze wijzen hebben een woord gesproken dat ons niet met rust laat, omdat wij het niet begrijpen kunnen. Dat is het woord dat de mens God voor het kwaad evenzeer lofprijzend moet danken als voor het goede en het met dezelfde blijdschap moet ontvangen. Geef ons raad, rabbi, hoe we dit moeten opvatten\u2019. De maggid antwoordde: \u2018Ga naar het leerhuis, daar zullen jullie Sussja vinden die daar zijn pijpje rookt. Hij zal jullie de uitleg zeggen\u2019. Ze gingen het leerhuis binnen en legde rabbi Sussja hun vraag voor. Hij lachte: \u2018Daar hebben jullie de goede wel voor uitgezocht! Jullie zult je tot een ander moeten wenden, en niet tot iemand zoals ik, die zijn leven lang geen kwaad overkwam\u2019. Maar zij wisten: Rabbi Sussja\u2019s leven was van de dag van zijn geboorte tot aan deze dag toe geweven uit nood en pijn Zonder een enkel ander draadje. Toen begrepen ze wat het betekende leed in liefde te ontvangen. <\/em>(Martin Buber, Chassidische vertellingen<\/em>, p. 261)<\/p>\n

Iets hiervan ken ik. Omdat ook ik mijn pijpje zit te roken in het leerhuis. En omdat mijn harde verwachtingen en eisen ten aanzien van het leven, hoe het zou moeten zijn, oplossen in naamloze werkelijkheid.
\nNaamloze werkelijkheid. Zonder zekerheden, zonder begrip en bedoeling. Bron van vreugde.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n