Ik raad het iedereen aan, partners, vriendinnen, vrienden, familie: spreek je uit, maak van je hart geen moordkuil, maak goed wat er goed te maken is en vergeef wat er te vergeven is. En doe dat zonder te forceren. Het hoeft niet meteen de eerste keer te lukken. Volgens de joodse traditie doe je er goed aan minstens drie pogingen te wagen. Zoek vanuit je hart het eerste echte contact, datgene wat je om te beginnen deed uitgaan naar die ander. En laat, zoals ik het noem, de regenboogverbinding leidend zijn.
\nNa de eerste vonk die ontspringt tussen twee mensen is het een tijdlang stralend licht, maar dan, als het contact wordt voortgezet, slaat vroeg of laat de benauwenis van het hart toe en raakt het hoofd bewolkt. Wanneer je hierop met elkaar een antwoord vindt, doordringt het licht de verduisterende neerslag en maak je als het ware van twee kanten uit een regenboog. Dat kan in de loop van je gemeenschappelijke geschiedenis vele malen gebeuren. Zo wordt gaandeweg de regenboog een groot gezamenlijk project. Het wordt een brug van ervaring waarop je elkaar kunt vinden.
\nHet eerste gezamenlijk beleefde licht is de aanzet, de startmotor. Een lichtend beginpunt kent iedereen, maar de regenboog met die specifieke kleuren is uniek \u2013 de geschiedenis van twee mensen die samen voortgaand goede en slechte tijden hebben beleefd en daarin steeds weer elkaars blik hebben gevonden.<\/p>\n
Een ernstige ziekte en daarbij het besef van de dood die nabij is, kan onttoverend werken. Zo zijn Hanneke en ik ontbloot van onze zekerheden. En daarin hebben wij de ziekte ontvangen, niet als een indringer maar als een gast. Om precies te zijn: als een gast die we niet konden weigeren maar die toch ook ongewenst was \u2013 ja, beslist ongewenst vanuit ons verlangen naar continu\u00efteit en doorgaande harmonie. Maar sterker dan het ongewenste was bij ons beiden het besef dat datgene wat daar aanklopte bij ons hoorde en dat we het moesten opnemen in ons huis. Dat hebben we gedaan.
\nDie gast, om de vergelijking voort te zetten, heeft zich in ons huis gevestigd, niet als een stille, bescheiden nieuwkomer, maar als een brutale kracht, die deuren heeft opengebroken, waarvan we meenden dat die altijd gesloten zouden blijven, en die kamers heeft ontsloten waarvan we het bestaan niet kenden. Een expansieve kracht, die zich weinig of niets aantrok van onze voorzorgsmaatregelen en de behoedzaamheid waarmee we ons goede bestaan wensten voort te zetten. En toch hebben we hem ontvangen en hebben we hem herkend, niet als een boosaardige indringer, maar als een leraar.
\nDat klinkt misschien verheven, maar zo bedoel ik het beslist niet. Het was niet ons plan, het was ook niet onze verdienste, het bleek dat we zo zijn \u2013 meer benieuwd dan angstig.<\/p>\n
Het wonder en de schoonheid van het leven is dat in het ongewenste, in het ontluisterende, een licht je tegemoetkomt. Een licht waaraan je je niet kunt vastklampen, maar waardoor je je wel kunt laten leiden. En als je je daardoor laat leiden, vind je in het grondeloze toch een grond, waar je ondanks alles in je element bent. De grondeloze grond van pure werkelijkheid, zo anders dan de wereld van beloften en bedoelingen. Al die reclame, dat gespiegel, kijken hoe jij kijkt en mij daarop afstemmen, jou laten doen wat ik wil, wel of niet doen wat jij wilt, je komt er bedrogen door uit. Wanneer de spiegel breekt, proef je het zout van het leven. (wordt vervolgd<\/em>)<\/p>\n
\nEen tijdje geleden schreef ik een gedichtje dat hier mooi bij aansluit:
\n
\nEen torenhoge golf greep me,
\n<\/em>ik dacht: het is goed mis, \u00ad
\n<\/em>want ik waande mij een scheepje,
\nterwijl ik water ben en vis.<\/em><\/p>\n
\nHet is soms wel heel zout, maar al dat zout is mij liever, duizendmaal liever dan de etalage van de snoepwinkel.<\/p>\n