Hanneke zit opzij gezakt in haar stoel te dutten. Opeens schrikt zij overeind, alsof ze een elektrische schok krijgt. Dat gebeurt de laatste tijd vaker. Ook wanneer ze niet slaapt, bij een onverwachte beweging van mij of als ze iets niet wil. Een explosie van beweging. Er gebeurt van alles in dat brein, het is een slagveld. Het is wel heel heftig, maar ik zie er tegenop om daarmee naar de dokter te gaan. Een doktersbezoek ervaart zij iedere keer ook weer als een enorme ingreep en een ziekenhuis, de polikliniek, is helemaal een ramp, niet meer te doen. Ik zet het in gedachten onderaan het lijstje van urgent en minder urgent en vraag: \u2018Schrok je wakker?\u2019
\n\u2018Nee,\u2019 zegt ze, \u2018ik sliep niet, ik zat in mijn eigen hoofd te kabbelen.\u2019 De schok is weer vergeten, het kabbelen is kennelijk meer werkelijk dan de schok.
\nZo\u2019n mooie beschrijving. Ik kabbel met haar mee.<\/p>\n
De twee kleinkinderen van mijn vriendin Inge hebben mij een half jaar geleden een medaille uitgereikt voor opofferingsgezindheid, trouw, toewijding en geduld. Ze hadden beiden een medaille gemaakt die door mij trots werd gedragen.
\n\u2018Nou hoor je het ook eens van een ander,\u2019 zei ik tegen mijzelf, want ik had mijzelf al vaak dit soort complimenten toegevoegd, zonder dat dit tot grote vreugde leidde, want mijzelf laat zich moeilijk complimenteren. Maar nu reageerde hij ontroerd en verheugd, zoals het hoort bij zo\u2019n gelegenheid. Het maakte kennelijk verschil dat kinderen hiervan nu getuigden en dat zij de medailles zelf hadden vervaardigd.
\nIk kreeg deze medailles omdat ik 80 was geworden \u00e9n voor mijn trouw, toewijding en geduld tijdens de 12 \u00bd jaar dat Hanneke nu alzheimer heeft. Het was dus een kroonjaar \u00e9n een koperen jubileum.
\nIk vertelde het aan Hanneke, maar het boeide haar niet. Dat wist ik al wel, en het werd nu weer bevestigd. Wat ik ook doe, ik verdien er bij haar niets extra\u2019s mee, geen dankbaarheid, geen bonuspunten. In sommige winkels krijg ik zegeltjes bij mijn boodschappen en een glimlach van de kassi\u00e8re, bij Hanneke is er geen beloning buiten het gebeuren zelf. Er wordt niets gekocht en niets verkocht.
\nDe commercie is voorbij. Het is wat het is. Het is liefde of niet. Ook hierin kabbel ik met haar mee.<\/p>\n
Als deze jaren van trouw, toewijding en geduld mij iets geleerd hebben is het dat ik mijzelf niet ken. Ik beweeg, maar ik weet echt niet meer wat mijn beweegredenen zijn. Het bewegen, het handelen, het spreken ook, gebeurt zoals het gebeurt. Het enige wat mij te doen staat is het laten gebeuren. Het is soms wel heel spannend om met lege handen te staan en toch te gaan. Ik had dit besef in zekere zin altijd al, maar het is mede dankzij de situatie van Hanneke tot leefwijze geworden. Wanneer je zo voortdurend iemand nabij bent, een geliefde, die geen toekomst heeft en die geen waarde meer hecht aan alles wat zij in dit leven heeft opgebouwd, inzichten, kasten vol boeken, kasten vol kleren, verhoudingen met mensen, dagelijkse yoga en meditatie, een vrouw van het woord die zelfs haar vermogen tot spreken verliest, ja, dan ga je de betrekkelijkheid van al die zaken wel ervaren. Wat baat nu echt al die kennis, die dagelijkse oefeningen, dat je auto kon rijden en inzicht had in de beweegredenen van mensen? <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hanneke zit opzij gezakt in haar stoel te dutten. Opeens schrikt zij overeind, alsof ze een elektrische schok krijgt. Dat gebeurt de laatste tijd vaker. Ook wanneer ze niet slaapt, bij een onverwachte beweging van mij of als ze iets…<\/span><\/p>\n
\nIk schreef een kleine 20 jaar geleden: <\/em>Ken Uzelf is niet dat je het Zelf met het kenapparaat probeert te omvatten, maar dat je beaamt dat het Zelf het kenapparaat te boven gaat. Dat is echte kennis. Waar dit wordt beaamd en tot alles doordringend besef wordt, lossen de neurotische problemen op en kan het bestaan zich vanzelf ontvouwen.
\n<\/em>De levensweg kan niet apart worden gekend en vervolgens worden gevolgd. Je kunt jezelf niet nadoen en er is geen bouwtekening waarop je je kunt richten. Al die plannen moeten worden losgelaten, want jij bent de bouwer niet. Jij bent het materiaal.
\nAls je ten volle beseft dat je het materiaal bent, komt het in orde. Dan kan er met je worden gebouwd.
\n<\/em>
\nIk schreef het toen en ik leef het nu. Het is eenvoudiger dan ik het beschreef, minder gewichtig. Ik leef in het besef dat iedere dag mijn laatste kan zijn. Dat is niet zozeer een gedachte als wel een gevoelsweten. Ik besef dat er niets op te bouwen is voor morgen, er is niets te bereiken. Ik ben hier en ik doe wat ik kan. Meer zelfreflectie is niet nodig.<\/p>\n
\nWat blijft zijn vriendschappen, liefdesverhoudingen, het spontane gebeuren dat ik niet bestuur maar waarvan ik deel uitmaak, dit weefsel waarin mijn bestaan is opgenomen.
\nWat blijft is de glimlach voorbij bedoeling, de klank van het kabbelen, het vloeibare zijn dat alles doordringt.<\/p>\n