Een goede bekende onderging een zware ingreep in het ziekenhuis. Er was een re\u00eble mogelijkheid dat hij het niet zou overleven. Toch bleef hij vertrouwensvol. Het was niet een vertrouwen op de goede afloop, het was een vertrouwen dieper dan dat: dat het goed was. Een familielid zei tegen hem: \u2018Waar baseer jij toch je geloof op?\u2019 Zonder na te denken antwoordde hij: \u2018Mijn geloof? Dat baseer ik op niets.\u2019
\nIk vond dat een geweldig antwoord. Ik kende hem al jaren en ik mocht hem graag, maar door dat antwoord zag ik hem zoals ik hem nooit eerder had gezien, voorbij karakter, voorbij sympathie en antipathie. Het was een antwoord \u00e9n een echte grap. Je kunt ook zeggen: het was een grap en het was echt.
\nHij is pas geleden overleden. Vandaar dat ik in de verleden tijd over hem spreek. Zijn vertrouwen was niet altijd even grondeloos, hij kon flink twijfelen en het zichzelf en anderen moeilijk maken, karakter kan een taaie schil zijn. Maar dit besef bleef hem wel bij en juist het grondeloze bleef ons verbinden.<\/p>\n
Ik gedenk hem in deze tijd. Ik gedenk hem in zijn tegenstellingen. Zijn charme, zijn zoeken, hoe hij als een kind zijn speelgoed kapotmaakte om het vervolgens te betreuren, zijn verlangen om te behoeden en het goede te doen, zijn lijden aan het onvolmaakte, het dragen van zijn ziekte. Het was zoveel, niet onder \u00e9\u00e9n hoedje te brengen.
\nMaar de grootste tegenstelling was niet in het karakter, maar tussen het drukke karakter en het stille besef van onmetelijkheid. Het besef van wat geen naam heeft en toch alles doordringt. Het goud dat zijn karakter doordrong vloeide voort uit die bron.<\/p>\n
Ik moest toen hij mij indertijd vertelde over zijn antwoord aan zijn familielid, meteen denken aan het verhaal over die leraar in dat verre, verre land die aan de klas uitlegt dat de wereld plat is. De leraar onderricht vervolgens dat deze grote platte aardschijf wordt gedragen door vier olifanten, die op hun beurt weer staan op de rug van een reusachtige schildpad. Het slimste jongetje van de klas steekt zijn vinger op en zegt: \u2018Maar, meester, waar staat die schildpad dan op?\u2019 De leraar knikt waarderend, hij hoopte al dat die vraag zou komen. \u2018Een goede vraag,\u2019 zegt hij. \u2018Het antwoord is heel eenvoudig: vandaar is het schildpadden tot beneden aan toe’.<\/p>\n
Ook dit is een antwoord \u00e9n een echte grap. Ik heb deze grap in de loop van de tijd op een aantal verschillende manieren horen vertellen. En terwijl ik de clou al kende, moet ik er toch steeds weer om lachen.<\/p>\n
Waarom vind ik dat nou zo\u2019n goede grap? Ach, omdat door die leraar van dat verre land wordt geprobeerd om in de taal van zijn cultuur het mysterie op een rationele manier te verklaren. Hij is heel tevreden met zijn antwoord, zijn kloppende systeem, dat natuurlijk alleen maar klopt wanneer je binnen zijn systeem blijft.
\nVoor ons vanuit onze cultuur is het overduidelijk dat het antwoord kant noch wal raakt en dat het gehele systeem letterlijk op losse schroeven staat. Maar als ik hierom moet lachen is dat niet alleen vanuit een soort superieur leedvermaak, nee, het is ook vanuit herkenning. Dat verre land is namelijk helemaal niet zo ver. Ook wij hier in de westerse wereld proberen de leegte, het mysterie, in te lijven in dat wat we al weten. We doen het in een andere taal, we hebben andere beelden, maar we zijn net zozeer onderhevig aan de menselijke neiging om vorm te stellen boven leegte, weten boven niet-weten.
\nWij hebben een andere beeldentaal \u2013 religieus of wetenschappelijk of psychologisch om er een paar te noemen \u2013 waarin wij vertellen hoe het zit en net zoals die leraar uit dat verre land menen we dat we de onmetelijkheid kunnen vatten in een keten van oorzaak en gevolg. En dat we daarmee alles kunnen verklaren. Terwijl we weten, diep van binnen weten, dat dit gehele bestaan niet in een begripssysteem kan worden ingelijst.<\/p>\n
*<\/p>\n
Ik stip hier iets aan waar ik graag verder over wil schrijven. Het thema van vorm en leegte, van iets en niets fascineert mij al zo lang als ik mij kan herinneren. Ook in het boek dat ik met Dick Verstegen heb geschreven is het een \u2018leitmotiv\u2019. En na de dood van Hanneke ervaar ik dat de scheiding is opgeheven of beter gezegd dat de twee hand in hand gaan. Hierover wil ik graag vertellen in de volgende afleveringen.<\/p>\n
*<\/p>\n
Daarnaast is er nog een andere wens. Ik denk, dat heeft zeker met de leeftijd te maken, vaak terug aan de mensen die mij hebben geholpen om hier te zijn en de lijnen van licht te volgen. Ik voel mij hierin diep verbonden met mijn moeder, ik herinner mij de verhalen die zij mij vertelde en ik besef dat zij mij met deze verhalen geestelijk heeft gevoed \u2013 ook dit was haar melk.
\nZij vertelde mij dat zij toen zij van mij in verwachting was opeens, terwijl zij nooit eerder die interesse had gehad, behoefte kreeg aan sprookjes en dat zij in de negen maanden een grote stapel sprookjesboeken had gekocht en gelezen. Deze sprookjesboeken heb ik nu, ze staan bij mij in de kast, maar ze hebben vooral waarde voor mij omdat mijn moeder mij daaruit voorlas. Ik herinner het mij en ik weet dat zij mij er ook al uit voorlas voordat ik het mij herinner. Zo las zij mij ook verhalen uit de bijbel voor, uit de kinderbijbel, terwijl zij niet christelijk was opgevoed. En zo vertelde zij mij ook haar dromen. Van jongs af aan voedde zij mij met haar verhalen en haar dromen en ik ben haar daar heel, heel dankbaar voor.<\/p>\n
Ik leerde later van een man om een geestelijke weg te gaan, zijn naam was Reinoud van Vlissingen. Maar ik kon zijn woorden horen, ben ik pas later gaan beseffen, doordat mijn moeder mij zo gul gevoed had met het conceptloze, het vloeibare, van de grote verhalen. Het was de beste voorbereiding die ik mij kon wensen.
\nIk heb de verhalen meegenomen in mijn werk en ik heb ze verteld in mijn boeken en in mijn contacten met cli\u00ebnten en later leerlingen. Nu is de afgelopen tijd de wens gegroeid om ze centraal te stellen. En dat niet in geschreven vorm, maar gesproken, zoals ze ook tot mij zijn gekomen.
\nIk stel mij voor dat ik de lievelingsverhalen die via mijn moeder tot mij zijn gekomen vertel, op mijn manier en met mijn toelichting. Zowel het vloeibare dat ik heb ontvangen als de leer die ik daaruit heb geput. Stroom en bedding.
\nHet liefst zou ik dit doen in de vorm van lezingen op verschillende plekken in het land, in direct contact, maar ik vrees dat dit toch te veel gevraagd is, nu in ieder geval (ik heb niet meer zoveel energie tot mijn beschikking). Daarom wil ik het om te beginnen via zoom doen.
\nEen avond, ongeveer een uur, in de maand. Voor de lezers van mijn weblog.
\nHet is een plan. Ik ben heel benieuwd naar de reacties. Vind je het een goed idee? Heb je tips? Zijn er andere reacties? Ik houd mij aanbevolen.
\nWordt vervolgd.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Een goede bekende onderging een zware ingreep in het ziekenhuis. Er was een re\u00eble mogelijkheid dat hij het niet zou overleven. Toch bleef hij vertrouwensvol. Het was niet een vertrouwen op de goede afloop, het was een vertrouwen dieper dan…<\/span><\/p>\n