{"id":4842,"date":"2026-01-20T14:50:34","date_gmt":"2026-01-20T13:50:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/?p=4842"},"modified":"2026-02-07T09:44:33","modified_gmt":"2026-02-07T08:44:33","slug":"olifanten-en-schildpadden-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/olifanten-en-schildpadden-2\/","title":{"rendered":"Olifanten en schildpadden (2)"},"content":{"rendered":"

In mijn vorige blog beschreef ik hoe wij mensen geneigd zijn om alles terug te brengen naar een eerste oorzaak, een oer-reden voor ons zijn hier op aarde en voor de kwaliteit van ons zijn hier op aarde. Zo\u2019n eerste oorzaak \u2013 de \u2018schildpad\u2019 waar alles op rust \u2013 menen we onder andere te vinden in onze verklarende wetenschappelijke, theologische, politieke en psychologische geloofssystemen. Maar voordat we ons bekennen tot zo\u2019n systeem, is er het veel kleinere familiesysteem als de basis van alles. Ook in dit kleinere systeem kan een verklaring worden gevonden voor hoe we zijn en niet te vergeten voor de problemen die we hebben.
\nIn mijn boekje Het lot & de liefde<\/em> ga ik in op de familie als fundamenteel systeem. Het centrale thema hierbij is het loslaten van de familie als \u2018onderste schildpad\u2019. De hoofdlijn die ik persoonlijk in dit boekje volg is de verhouding tot mijn vader. Maar natuurlijk was het loslaten van mijn moeder, alles wat ik aan mijn moeder toekende, net zozeer noodzakelijk als het loslaten van alles wat ik aan mijn vader toekende.
\nDe beroemde zen-koan \u2018Toon mij je oorspronkelijke gelaat nog voordat je ouders geboren werden\u2019 had het motto voor mijn boekje kunnen zijn. Het is zeker een van de motto\u2019s voor deze reeks artikelen.<\/p>\n

Die andere<\/strong>
\nMijn moeder is deze week bijna 37 jaar geleden overleden. Ik gedenk haar ieder jaar. Ik ben haar dankbaar voor wat ze mij gaf, de woelige hartstochtelijke persoon die zij was, de verhalen die zij mij vertelde, de schoonheid die zij zag in het spel van licht en donker. Ik heb veel van haar geleerd, ik heb met haar gestreden, vuur tegen vuur, en ik heb haar liefgehad.
\nDe laatste 10 jaar van haar leven werd haar brein in toenemende mate aangetast door een van die kwalen waardoor nagenoeg alles wat persoonlijkheid is kan oplossen. In die jaren heb ik op een nieuwe manier contact met haar gekregen, met de vrouw, het wezen dat zij was achter de gezichten die ik altijd had gekend. Ik merkte in die periode hoe vanzelf ik met haar, die in dit alles aanwezig was, contact had. Dat heeft mij zeker vele jaren later gesteund toen mijn vrouw Hanneke alzheimer kreeg. Ook bij Hanneke zag ik de gezichten wegvallen en \u2018die andere\u2019 doorkomen. En ook bij Hanneke zag ik in alle verschrikking schoonheid en beleefde ik geluk.
\n
\n<\/strong>Een paar dagen voor haar dood was ik bij mijn moeder. Ik kwam de kamer in waar zij op bed lag en begroette haar. Ik boog mij naar haar toe, zoals ik dat altijd deed, om haar te zoenen, maar ditmaal kwam er geen enkele reactie, terwijl zij wel wakker was. Er was niets. Geen herkenning. Geen genegenheid. Geen afkeer ook. Ze keek mij aan, zij zag mij en ik riep niets meer bij haar wakker. Het was leeg en het bleef leeg.
\nIk zat bij haar bed, eerlijk gezegd eerst met een zekere verontwaardiging omdat zij mij niet herkende en omdat zij mij daar zo onthand liet zitten, en wat later in het besef dat dit het afscheid was. Ik wilde op een goede manier afscheid van haar nemen, zoals ik mij altijd had voorgesteld dat ik van mijn ouders afscheid zou nemen. Ik wilde laatste woorden tegen haar zeggen, laatste woorden van haar horen, met haar zijn, haar steunen en als het even kon door haar gezegend worden, maar het was allemaal in het niets. Zoon die moeder zoekt. Moeder die geen moeder meer is. Ik pakte haar hand, maar ook dat wilde zij niet. Dit was het. Haar lichaam was haar grens. Zij deed niets meer voor het goede doel.<\/p>\n

Niet van mij<\/strong>
\nIk keek naar haar, ik kende haar langer dan iedereen en ik zag nu, misschien wel voor het eerst echt, dat zij, deze vrouw die daar te lijden lag, niet mijn moeder was. Zij was niet mijn moeder, want mijn moeder is van mij, en zij was niet van mij. Zij was van niemand, met niets en niemand te vergelijken. Hijgend, hoestend, lijdend en onaangedaan.
\nIk zat bij haar en wist niet meer wat te doen. We hadden het altijd goed met elkaar kunnen vinden, ook in de laatste jaren toen zij dementerend was. Er waren altijd nog contactpunten geweest, grapjes, kleine gebaren, ons kent ons. Niets van dat alles verbond ons nu. Zij was een vreemde, en toch niet.<\/p>\n

Ik zat lange tijd bij haar bed. Ik hoorde hoe zij raspend ademhaalde. Haar ogen waren open. Dat was het. Verder gebeurde er niets. En toen gebeurde het in mij, want in die leegte kwam een besef van het onmetelijke en onbegrijpelijke dat aan het gebeuren was en begon ik iets geheel anders te voelen, een uitgestrektheid en een rust die niets meer met mij van doen had. Het gevoel van gemis en in de steek gelaten worden loste op en daarvoor in de plaats kwam, ik kan het niet anders zeggen, een gevoel van eerbied voor het ontzagwekkende.
\nIk besefte dat deze vrouw oneindig veel meer was dan mijn moeder of de vrouw van mijn vader, oneindig veel meer dan wat ik ooit in haar had gezien. Ik zag hoe roerloos zij was en dat zij in deze roerloosheid haar weg tot dit einde was gegaan. En ik boog mij voor de grootse onkenbare die zij was. Ja, letterlijk, ik boog mijn hoofd en ik boog mij vanbinnen. Ik liet los zoals ik haar meende te kennen, wat ik over haar meende te weten, en zat stil bij haar.
\nHet was leeg. Eindelijk leeg. Zonder begin en zonder oorzaak. Leeg en licht.<\/p>\n

Net zoals wij allemaal werd mijn moeder in alle vormen die zij vervulde, in al haar rollen, aangestuurd door naamloze essentie, de druppel uit de oceaan die altijd verbonden blijft met de oceaan. Op het eind was er bijna alleen nog maar dit naamloze dat zich met wat er nog restte aan tijdelijke vorm toevertrouwde aan het onmetelijke. Zij verliet deze aarde en zij was al bijna niet meer hier. Het was aan mij \u2013 voor haar was het niet meer belangrijk \u2013 om haar te laten gaan.
\nTwee dagen daarna werd ik gebeld omdat het zover was. Zij was al dood toen ik aankwam. Weer boog ik voor haar. Voor haar, mijn moeder, en voor die ene die de vrouw die daar lag door de gangen van de tijd had bewogen.<\/p>\n

(wordt vervolgd<\/em>)<\/p>\n

PS Wanneer je ge\u00efnteresseerd bent in mijn plan om sprookjes en Bijbelverhalen voor te lezen en nader toe te lichten, vind je nadere informatie op de pagina <Agenda><\/a> hier op de site.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In mijn vorige blog beschreef ik hoe wij mensen geneigd zijn om alles terug te brengen naar een eerste oorzaak, een oer-reden voor ons zijn hier op aarde en voor de kwaliteit van ons zijn hier op aarde. Zo\u2019n eerste…<\/span><\/p>\n

Lees meer ›<\/a><\/div>\n

<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-4842","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hans"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p43q0F-1g6","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4842"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4842\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4851,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4842\/revisions\/4851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}