Heel het huis fluistert spijt<\/i>, zei ik tegen mijn vrouw over het verpleeghuis waar wij een oude dame hadden bezocht (zie de vorige aflevering Heel het huis<\/i>). Ik beloofde daar nog op terug te komen. Ik dacht: dat doe ik even. Maar dat viel tegen.
\nToen schreef ik iets meer dan een week geleden een Sinterklaasgedicht voor mijzelf \u2013 een gedicht dat ik Balans <\/i>noemde.<\/p>\n
Met het klimmen der jaren
\nverharen niet de streken
\nen doet het lichaam meer pijn,
\nmaar de kralen en spiegeltjes breken
\nals ze nog niet gebroken zijn.
\n<\/i><\/p>\n
Mijn grieven kon ik niet bewaren,
\nook spot en spijt beklijfden niet,
\nmaar wat ik onverminderd blijf bezingen
\nis het moza\u00efek van kleine dingen
\nen het licht dat alles overgiet.<\/i><\/p>\n
En daar stond dat woord weer: spijt. Het was tussen die andere woorden in gevallen. Wat is dat toch met spijt?
\nHet klopt wat ik daar schrijf. Ik heb nergens spijt van. Ik ben niet zo\u2019n spijtig type. Maar dat wil niet zeggen dat ik dat knagende gevoel niet ken, want ik heb wel degelijk van dingen spijt gehad. En ik zie ook dat veel mensen verteerd worden door spijt. Er afgesloten door raken, en geknakt. Door lange spijt wel te verstaan.
\nWant zo noem ik dat: lange spijt.<\/p>\n
Het hart als brandkast<\/strong> Soms heel veel door de dingen actief anders te gaan doen. Door fouten te herstellen. Door te communiceren. Door een ander mens te worden. Oh, laat het fluisteren stoppen. Laat het gezegd worden, hoe pijnlijk, onmogelijk het ook is. Want er is een oor. Achter alle zwijgen is een oor. Een oor waar het uitgesproken lijden wordt opgenomen in het gehoord worden. Al is het maar even. Heel het huis fluistert spijt, zei ik tegen mijn vrouw over het verpleeghuis waar wij een oude dame hadden bezocht (zie de vorige aflevering Heel het huis). Ik beloofde daar nog op terug te komen. Ik dacht: dat doe ik…<\/span><\/p>\n
\nLange spijt is spijt van een leven, die vaak pas aan het eind van het leven de kop opsteekt. Het is de spijt van oudere mensen. Spijt over alles wat ze verkeerd hebben gedaan, maar vooral spijt over het ongedane. De fouten zijn, als je terugkijkt, vaak makkelijker te verteren dan datgene wat je hebt nagelaten, de wegen die je niet bent ingeslagen omdat je zo verstandig, zo bang, zo fatsoenlijk was.
\nHet hart dat niet is gevolgd en dat vervolgens tot een brandkast is geworden. Het risico dat niet is gelopen. Er komt een moment dat je je niet meer kunt warmen aan het openbare leven. Er wordt geen positie meer bekleed. Er wordt niet meer automatisch naar je mening gevraagd. En als het hart in de loop van het leven tot een brandkast is geworden, waarin macht en bezittingen zijn verzameld, kruipt vanachter de verzamelde schatten de spijt tevoorschijn. De schatten blijken waardeloos en worden doorzichtig. Het ongedane klaagt aan.
\nJe kunt ook zeggen: de ziel klaagt aan. De ziel klaagt de persoon aan: \u2018Ik heb je zoveel meegegeven \u2013 wat heb je ermee gedaan?!\u2019
\nEn wat kan er dan nog gedaan worden?<\/p>\n
\nSoms heel weinig, behalve berusten en aanvaarden, wat ook heel veel is, misschien wel het meeste.
\nMaar de spijt krijgt zo makkelijk de overhand, knaagt en knaagt, en verhindert zowel actief herstel als berusting en aanvaarding. Spijt is dan niet meer een herinnering aan het eigenlijke dat even was vergeten, maar een kwelling die zich blijft voortzetten en alles aantast. Spijt wordt dan een geheim dat alles fluisterend doordringt. Je hoort het en je hoort het niet.<\/p>\n
\nSteeds weer. Al is het maar even.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"