En dan is er de reactie van het organisme dat hecht verbonden is met een ander organisme en uit deze verbinding wordt losgescheurd. De reactie die we rouw noemen.
\nIs het de toestroom van adrenaline (of andere stoffen) die het systeem zichzelf toedient, is het de absurditeit van levend zijn in het gezicht van de dood, is het de kracht van het gebeuren, kracht naar kruis? Een feit is dat je aanvankelijk niets merkt van zwaarte, van duisternis. Alles is opgenomen in licht. Het klopt. Het is goed. Ook het verdriet maakt deel uit van deze pure helderheid.
\nVervolgens zet toch het rouwen in. Het licht trekt weg en er komt een donkere rand om de dingen, een zwarte omlijsting. Je voelt je wegdrijven van alles en iedereen waarmee je nog maar zo kort geleden verbonden was in het grootse gebeuren. Alles staat apart, niets voelt meer goed. Je kunt niet meer slapen, hebt hoofdpijn, de dingen smaken niet, alsof je gisteren een onopgeloste ruzie had en daarna te veel hebt gedronken. Je bent dof en moe. Zo moe als je nog nooit bent geweest. Lijkt het wel.
\nZo gaat het vaak, is mijn ervaring, wanneer het verlies, de dood toeslaat.<\/p>\n
Rouw. Er is niets aan te doen. Je kunt het alleen maar doorleven. Het stroeve gewoontedier probeert nog vast te houden wat allang is weggevallen en tegelijkertijd is daar diep van binnen iets, een kiem van licht, een stil weten dat zich buigt voor het onvermijdelijke. En juist dat kleine, dat onaanzienlijke is het begin van de weg terug die tot verzoening leidt.<\/p>\n
Verzoening. Dat is een woord van mijn vrouw. Vanochtend bij de koffie, ons ochtendritueel, waarmee we samen de dag ingaan, zei ze: \u2018Het gaat niet om loslaten, dat is weer zo\u2019n modern begrip \u2013 je kunt het niet loslaten, het is deel van je leven, je draagt het met je mee \u2013 wat wel kan is verzoenen \u2013 je kunt je ermee verzoenen.\u2019 Zij weet waar zij het over heeft. Zij is ernstig ziek en neemt voortdurend afscheid \u2013 van haar vermogens, van haar leven, zoals zij het graag zou leiden.<\/p>\n
(wordt vervolgd<\/em>)<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" En dan is er de reactie van het organisme dat hecht verbonden is met een ander organisme en uit deze verbinding wordt losgescheurd. De reactie die we rouw noemen. Is het de toestroom van adrenaline (of andere stoffen) die het…<\/span><\/p>\n