{"id":969,"date":"2015-08-23T13:01:00","date_gmt":"2015-08-23T11:01:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/?p=969"},"modified":"2015-08-23T21:33:23","modified_gmt":"2015-08-23T19:33:23","slug":"einde-van-een-vriendschap-slot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/einde-van-een-vriendschap-slot\/","title":{"rendered":"Einde van een vriendschap (slot)"},"content":{"rendered":"

Zo klein is het, waarmee we strijden,
\nWat met ons strijdt, het is zo groot,
\nLieten we ons, meer zoals de dingen,
\nZo door de grote storm bedwingen \u2013
\nWe werden weids en nameloos.<\/em><\/p>\n

Deze versregels van Rilke (hier in het Duits te vinden: http:\/\/www.rilke.de\/gedichte\/der_schauende.htm) gebruikten we als motto voor het boek De grote sprong<\/em> dat wij in 1990 publiceerden. Het boek was het sluitstuk van een succesvolle trilogie. Het eerste deel van de trilogie, Helen of delen, <\/em>schreef ik samen met mijn vriend. Het tweede deel, Innerlijke leiding<\/em>, samen met mijn vrouw en het derde deel, de kroon op ons werk, schreven we met zijn drie\u00ebn. Deze drie boeken werden de belangrijkste leerboeken van onze school. Ons werk werd mede dankzij onze boeken een groot succes.<\/p>\n

Wat we niet voorzagen was dat de volgende vier regels van het gedicht al zo spoedig bewaarheid zouden worden:<\/p>\n

Wat wij overwinnen is het kleine
\nen het succes zelf maakt ons klein.
\nHet eeuwige en buitengewone
\nwil niet door ons gebogen zijn<\/em>.<\/p>\n

Zo was het.
\nRilke vergelijkt in het vervolg van het gedicht dit \u2018eeuwige en buitengewone\u2019 met de engel waarmee in de joodse Bijbel wordt geworsteld. En hij zegt dat wie door deze engel wordt overwonnen, niet meer in de verzoeking komt om te willen blijven overwinnen. Hij besluit met: Zijn groei is het de diep overwonnene van het altijd grotere te zijn.<\/em><\/p>\n

De diep overwonnene van het altijd grotere. Dat is wel iets anders dan wat de godenzonen nastreven.
\nIk ken het gedicht zo\u2019n 50 jaar. Ik heb het zeker 100 keer gelezen. En ik zeg nu niet alleen: zo was het. Ik zeg: zo is het.<\/p>\n

Al die gevechten, al dat streven, al dat hopen \u2013 het hoort bij mij. Steeds komt er weer iets nieuws. Wat mij betreft is het voortdurend lente. Het laatste vliesdunne ijs op het water, die eerste blaadjes, het groenste gras, de knalgele forsythia, de zoete geur van het komende, iedere dag iets meer licht. Dat mag eeuwig duren.
\nIk beloof het, kameraden: maak mij tiran, wereldheerser, en ik zorg dat het altijd lente blijft.<\/p>\n

En daar is die stille stem die nergens tegenin gaat, die blijft zeggen wat waarheid is. Die stem die mij het liefst is. De stem die ik al hoor zolang als ik ben.
\nDaar is het licht dat alle dingen overgiet. Het licht dat niet van een jaargetijde is. Het licht dat overal om mij heen is. Het licht van mijn ziel.
\nDaar ligt mijn weg.<\/p>\n

Op deze weg is het een vanzelfsprekend weten dat alle succes speelgoed is \u2013 leuk voor een tijdje, maar de weg gaat verder en als je bij het speelgoed blijft zitten, word je dom en dik en bitter. Het is immers nooit genoeg.
\nDe weg leidt voorbij hoop, voorbij angst ook, in het verlies, door het verlies. Niets kan behouden blijven. En daarin is er een toevertrouwen voorbij alle zekerheid. En een tegemoetkomen, dat ik nooit voor mogelijk hield en waarop ik dus hoopte, maar dat ik nu, nu ik de hoop vaarwel heb gezegd, ervaar als werkelijkheid.
\nNiet alleen ik ga de weg. Ook de weg leidt mij.
\nEr is de doorgaande muziek.<\/p>\n

*<\/p>\n

De vriendschap met mijn voormalige vriend was echt. Daar twijfel ik niet meer over. Ik ben hem dankbaar, zoals ik ook mijn eerste vrouw dankbaar ben. Het zou te verheven zijn om te zeggen dat ik van hem houd, maar hij is een van de belangrijkste mensen in mijn leven geweest.
\nWe hebben veel plezier gehad, ik heb samen met hem en van hem geleerd, we konden het vooral met zijn twee\u00ebn onderweg bijzonder goed met elkaar vinden. Dat is voorbij. Het is onloochenbaar voorbij, maar het verleden moet niet vervalst worden om het heden te kunnen begrijpen. En het heden is dat ik niet meer met hem bevriend ben en daar ook niet naar taal.<\/p>\n

De dag nadat ik hem en zijn vrouw had opgezocht in hun huis aan de Loosdrechtse plassen, kocht ik het boek van Kert\u00e9sz.
\nIk heb zelden zoveel in een boek onderstreept. Ik las in de weken daarna, terwijl we aan het bespreken en onderhandelen waren hoe we de scheiding moesten regelen, nog een aantal andere boeken van Kert\u00e9sz, deze onverbiddelijke spreker van waarheid.
\nToen las ik jarenlang niets meer van Kert\u00e9sz. Ik weet niet waarom dat zo was. Totdat ik een week of zes geleden zijn boek weer uit de kast haalde, het herlas, en vervolgens alles wat hij geschreven had bij Amazon bestelde en het in \u00e9\u00e9n golf tot mij nam.
\nKert\u00e9sz was het laatste cadeau van mijn vriend. En ik geef nu de boeken van Kert\u00e9sz aan hen die ik als mijn vrienden beschouw.<\/p>\n

De cirkel is rond.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zo klein is het, waarmee we strijden, Wat met ons strijdt, het is zo groot, Lieten we ons, meer zoals de dingen, Zo door de grote storm bedwingen \u2013 We werden weids en nameloos. Deze versregels van Rilke (hier in…<\/span><\/p>\n

Lees meer ›<\/a><\/div>\n

<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-969","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hans"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p43q0F-fD","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=969"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":973,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/969\/revisions\/973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dekorteweg.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}